Początki grafologii, czyli jak daleko sięgają jej korzenie

Kiedy narodziła się grafologia jako nauka? Czy jej korzenie sięgają starożytności? Co ma wspólnego Arystoteles z pismem ręcznym? Co jest spekulacją a co faktem w historii grafologii? O tym w dzisiejszym wpisie.

W internecie można spotkać opinie, że psychologiczna analiza pisma ręcznego swoje początki bierze już w starożytności. Na poparcie tej tezy przywoływane są rzekome wypowiedzi takich osób, jak: Heraklit czy Arystoteles. Niestety nigdy nie podawane są żadne odniesienia do tekstów źródłowych, czy innych opracowań. W efekcie nie można zweryfikować co owe osoby w istocie twierdziły. I w konsekwencji tezy te trzeba traktować jako spekulacje. A co mówią fakty?

Psychologiczna analiza pisma ręcznego – jako metoda diagnozowania osobowości człowieka – rozwijała się od XIX wieku wraz z rozwojem psychologii. Swoje początki bierze ona od prac J. H. Michon (1806-1881), który jako pierwszy użył terminu grafologia oraz propagował naukowe metody w badaniu pisma (Nickell, 1992). Michon przez ponad 30 latach zbierał i studiował rękopisy, a następnie opublikował kilka prac na temat analizy pisma, które uznawane są obecnie za podstawowe wykłady w tej dziedzinie. Wśród jego dzieł można wymienić: Système de graphologie, w którym opisał założenia psychologicznej analizy pisma, oraz Méthode pratique de graphologie, w której wyłożył zasady analizy rękopisu (Landau, 2007).

Wcześniej pojawiały się sporadyczne publikacje dotyczące związku między analizą pisma a osobowością człowieka (np. traktat Camillo Baldi’ego z 1611 roku), jednak nie miały one charakteru ściśle naukowego, w związku z czym obecnie mogą być traktowane jedynie jako ciekawostki historyczne. Dodatkowo pojawiały się one głównie w XVII wieku, a tym samym nie stanowią wsparcia dla tezy o starożytnych korzeniach grafologii. Można przypuszczać, że powoływanie się na starożytnych filozofów jako prekursorów metody rozpoznawania osobowości na bazie pisma ma na celu uwiarygodnienie metody i nadanie jej charakteru wielowiekowej nauki czy wiedzy tajemnej. W mojej opinii jest to nie tylko niepotrzebne, ale również błędne.

Analiza pisma to nowoczesna metoda badania osobowości, której wskaźniki są regularnie badane i weryfikowane. Jest to jedno z narzędzi powstałych na gruncie psychologii, które pozawala na rozpoznanie części cech osobowości człowieka na podstawie jego pisma ręcznego. Oczywiście nie wszystkich, ponieważ jak każdy test psychologiczny ma swoje ograniczenia, czy inaczej mówiąc ma swój zdefiniowany obszar zastosowania.

Badania naukowe dotyczące trafności psychologicznej analizy pisma ręcznego prowadzone są w różnych ośrodkach na całym świecie. Jako przykład można podać holenderskie badania Rooij i Hazelzet (1997), amerykańskie Satow i Rector (1995) oraz Edwardsa i Armitage (1992), norweskie Åström i Thorell (2007, 2008), a także polskie – Gawdy (1999, 2007) i moje własne (Górska, 2011). Ich wyniki publikowane są w recenzowanych czasopismach naukowych z Listy Filadelfijskiej, takich jak np. Perceptual and Motor Skills czy Personality and Indyvidual Differences. Regularne i replikowane badania oraz publikacja w renomowanych czasopismach pozwalają na uznanie wyników są wiarygodne.

Dla uczciwości należy dodać, że samo pismo ma swoje korzenie w starożytności. Obecnie stosowane pismo alfabetyczne wyewoluowało z pisma obrazkowego, do którego można zaliczyć zarówno proste rysunki piktograficzne, jak i bardziej skomplikowane pismo Egipcjan – hieroglify (Frutiger, 2003). Jednak historia rozwoju pisma ręcznego jest czymś niezależnym w stosunku do historii metody diagnozowania osobowości na podstawie pisma i sugeruje jedynie istnienie związku między czynnościami graficznymi, którymi są czynność pisania i rysowania. Zresztą związek między tymi czynnościami potwierdzają również wyniki współczesnych badań psychologicznych (m.in. Åström i Thorell; 2008, Gawdy; 2001 – o czym napiszę innym razem).

Podsumowując warto jeszcze raz podkreślić, że psychologiczna analiza pisma ręcznego (grafologia) jest nowoczesną metodą, która umożliwia stworzenie profilu psychologicznego osoby. Zarówno podstawy teoertyczne tłumaczące zasady i sposób ujawniania się osobowości w piśmie ręcznym, jak i wyniki badań psychologicznych opisane są w literaturze z zakresu psychologii. Grafologia to nie wiedza tajemna lub starożytna metoda. To współczesna metoda pozwalająca na lepsze poznanie siebie, odkryce swoich talentów oraz lepsze zdefiniowanie obszarów będących potencjalnymi wyzwaniami.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.