Grafologia – podstawowe definincje

Na zajęciach z metodologii badań psychologicznych, które prowadzę w Instytucie Psychologii UKSW, mówię studentom, że poprawna definicja to podstawa. Dlaczego? Dobrze zdefiniowany termin ułatwia komunikacje i wzajemne zrozumienie. Gdy podamy definicje to mamy pewność, że rozmówca tak samo rozumie słowa, których używamy.

Dlatego warto zdefiniować podstawowe terminy – grafologia, psychologiczna analiza pisma ręcznego oraz kryminalistyczna analiza pismoznawcza.

Zacznę od definicji słownikowych.

W Encyklopedii PWN grafologia definiowana jest jako „dziedzina wiedzy zajmująca się badaniem pisma ręcznego, w szczególności ustalaniem związków pomiędzy cechami pisma a stanami psychicznymi człowieka.”

Z kolei w Słowniku Terminów Pismoznawczych można znaleźć aż 3 definicje tego słowa, czyli grafologia to:

  1. badanie dokumentów – porównawcze i techniczne badanie pisma, czy inaczej techniczne badanie dokumentów,
  2. empiryczne badania pismoznawcze, polegające na wnioskowaniu o różnorodnych cechach człowieka na podstawie próbki jego pisma (badania identyfikacyjne),
  3. umiejętność określenia charakteru, zdolności upodobań człowieka na podstawie grafizmu jego pisma.

O ile definicja zamieszczona w Encyklopedii PWN łączy grafologię z psychologią, to Słownik Terminów Pismoznawczych prezentuje ją jako wieloznaczny termin, który funkcjonuje niezależnie w dwóch dziedzinach nauki – kryminalistyce i psychologii. Trochę prościej jest, gdy z angielskim terminami, gdzie:

  • graphology używane jest w kontekście psychologicznym na określenie wiedzy i badań na temat relacji pismo-osobowość,
  • a questioned document examination – na nazwanie techniki śledczej, jaką jest ekspertyza pismoznawcza, polegająca na badaniu autentyczności pisma i ustalania tożsamości jego autora, bądź potwierdzenia lub wykluczenia osoby z kręgu podejrzanych.

The British Academy of Graphology w swoim kodeksie etycznym (punkt 6) rozróżnia profesje grafologa (the Graphologist) od eksperta pismoznawcy (the Handwriting Expert). Pierwsza z nich zajmuje się wnioskowaniem o cechach psychologicznych na podstawie pisma, a druga zajmuje się identyfikacją autora dokumentu przez porównywanie charakterów pisma.

To rozróżnienie, które funkcjonuje na gruncie języka angielskiego bardzo mi odpowiada, ponieważ zapewnia pewną jasność i klarowność. Stąd na tym blogu, jeżeli będę pisać o:

  • związkach między elementami pisma a osobowością, to będę używać terminu grafologia
  • o identyfikacji autora rękopisu, czyli określaniu autentyczności podpisu czy pisma , to będę posługiwać się terminem ekspertyza pismoznawcza (lub kryminalistyczna ekspertyza pismoznawcza).

Inaczej mówiąc hasła grafologia używać będę zawsze w kontekście psychologicznym, a ekspertyza pismoznawcza – w kryminalistycznym.

A czym różni się grafologia od psychologicznej analizy pisma ręcznego?

Grafologia to gałąź wiedzy, używana na określenie wszystkich naukowo sprawdzonych informacji dotyczących związków między cechami pisma a osobowością, temperamentem. Czyli jest to zbiór, w którego skład wchodzą teorie tłumaczące mechanizm ekspresji-projekcji w piśmie, wyniki badań nad trafnością i rzetelnością itd.

Psychologiczna analiza pisma ręcznego to narzędzie diagnostyczne opracowane na gruncie grafologii. Analogicznie – mamy teorię Junga i na bazie tej teorii są opracowane różne narzędzia diagnostyczne (np. MBTI).

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.