Co warto wiedzieć o osobie badanej?

Jakie informacje są potrzebne do przeprowadzenia trafnej analizy pisma ręcznego? Co trzeba wiedzieć o autorze rękopisu, aby stworzyć jego profil? W tym obszarze powstało wiele mitów i plotek.

Jednym z nich jest ten, że w procesie rekrutacyjnym grafolog swoje wnioski formułuje na bazie treści udostępnionego mu CV i odręcznie napisanego listu motywacyjnego. Może niektórzy tak robią – ja nie. Osobiście uważam, że im mniej wiem o kandydacie, tym lepiej, ponieważ obiektywizuje to sam proces analizy. W innym poście napisałam o tym, jaki tekst nadaje się do analizy. Tutaj skoncentruje się na tym, co muszę wiedzieć o osobie badanej zanim przeprowadzę psychologiczną analizę pisma.

Niezbędnymi informacjami są: wiek, płeć, narodowość, prawo- lub leworęczność, pobieranie lekcji kaligrafii oraz zdiagnozowana dysleksja lub dysgrafia. To jest to minimum informacji, dzięki którym maksymalizuje się trafność wyników analizy. Dlaczego akurat te informacje?

Wiek

Pismo osiąga swoją dojrzałą formę między 18 a 25 rokiem życia (Widła, 1986), a już koło 50 roku życia można zaobserwować pierwsze zmiany elementów grafizmu, wynikające z pogarszania się sprawności różnych funkcji w organizmie. Dodatkowo znając wiek i narodowość osoby badanej łatwiej można wskazać wzorzec według którego pobierała naukę pisania.

Płeć

Wyniki badań sugerują, że na podstawie pisma z umiarkowanym prawdopodobieństwem można wnioskować o płci biologicznej. Poprawność klasyfikacji w zależności od badań wahała się między 61% do 70%. Nie można natomiast wnioskować o płci psychologicznej. Wyniki moich badań sugerują istnienie różnych wzorców graficznych dla kobiet i mężczyzn, czyli mężczyźni i kobiety używają innych symboli graficznych w projekcji swojej osobowości w piśmie.

Zainteresowanym polecam szczególnie artykuł Beech i Mackintosh z 2005 r. ( jest on dostępny online płatnie na stronie ScienceDirect), a także artykuł Burr z 2002 (niestety online dostępny jest tylko abstrakt).

Narodowość

Podobnie jak wiek, pozwala określić wzorzec, według którego pobierana była nauka pisania. Obowiązujący wzorzec elementarzowy i standardy nauczania w danym okresie pozwalają ocenić które rozwiązania graficzne są efektem wyuczonego wzorca, a które rezultatem projekcji osobowości.

Prawo- lub leworęczność

Ta informacja jest niezbędna chociażby dlatego, że osoby praworęczne inaczej trzymają narzędzie pisarskie niż leworęczne, a to będzie wpływać na nachylenie czy łączność. Informacja o prawo- lub leworęczności zwiększa dokładność i trafność pomiaru poszczególnych elementów pisma.

Kaligrafia

Jeżeli ktoś pobierał lekcje kaligrafii, to jego pismo może nie nadawać się do analizy. Dlaczego? Kaligrafia narzuca pewną stylizację, hamuje spontaniczność. Dzięki temu pismo kaligraficzne w pewnym sensie można uznać za dzieło sztuki. Jednak narzucona forma hamuje również swobodną ekspresję osobowości. Dlatego pismo kaligraficzne może zawierać mniej wskaźników diagnostycznych i uniemożliwiać zrobienie pełnej analizy pisma ręcznego.

Dysleksja i dysgrafia

Dysleksja, czyli specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu, wiąże się z problemami z orientacją przestrzenną (Mati-Zissi, Zafiropoulou i Banoti, 1998), obniżeniem sprawności manualnej oraz czasem również z zaburzoną koordynacją wzrokowo-ruchową (Janiszewska, 2000). W piśmie dzieci dysgraficznych można zaobserwować dużą kątowość i zmienność (Hamstra-Bletz i Blöte, 1993) oraz brak łączności między literami (Janiszewska, 2000).

Osobom dyslektycznym, a w szczególności dysgraficznym, trudniej wyrobić swój własny charakter pisma. Dlatego ich pismo nie powinno być analizowane.

Warto też pytać czy ktoś cierpi na choroby neurologiczne. Jednak nie zawsze można zapytać o stan zdrowia. Dlatego gdy jest to niewiadoma, to przed przystąpieniem do psychologicznej analizy pisma należy sprawdzić czy nie występują elementy grafizmu typowe dla zaburzeń i chorób układu nerwowego. Jeżeli stwierdzi się dużą ich ilość, to powinno zrezygnować się z tworzenia psychologicznego profilu na bazie pisma.

Oczywiście mogę pisać o tym, jak ja postępuję. Wiem, że niektórzy grafolodzy żądają jeszcze innych dodatkowych informacji. Dlaczego tak robią? Nie wiem i nie chce tu spekulować. Moim zdaniem, informacje, które opisałam powyżej, są wystarczające do wyeliminowania czynników zakłócających i stworzenia trafnego profilu osobowości na bazie pisma ręcznego.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.